سيد جعفر سجادى
1024
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى )
و يك سجده ، نيز گفتهاند . يا ركعتى كم كند ، و با يادش نيايد ، تا آنگه كه پشت بر قبله كند ، يا سخن گويد ، نمازش با سر بايد گرفت . دليل اين همه ، اجماع اين طائفه است ، و طريقهء احتياط اين اقتضا كند . و همچنين اگر در دو ركعت اول شك كند ، يا در نماز شام ، يا در نماز بامداد ، يا در نماز سفر ، با سر گيرد . و آنچه نماز احتياط واجب كند ، آنست كه شك كند ميان دو و سه ، و نداند كه چند كرده است : بنا بر سه نهند ، و نماز تمام كند ، و چون سلام بدهد يك ركعت نماز بر پاى گذارد ، يا دو ركعت نشسته . و همچنين كند اگر شك كند ميان سه و چهار . و اگر شك كند ميان دو و سه و چهار ، بنا بر چهار كند ، و نماز تمام كند ، آنگه دو ركعت بكند بر پاى و دو ركعت نشسته . دليل برين طريقهء احتياط است ، زيرا كه اگر بنا بر كمتر نهد ايمن نباشد از آنكه نماز زيادت كرده باشد ، و چون زيادت باشد نمازش فاسد باشد ، بخلاف آنكه بنا بر بيشتر كند . از براى آنكه اگر كمتر باشد ، آنچه بعد از سلام كرد ، تمامى نماز بود ، و اگر بيشتر باشد ، آنچه كرده باشد بعد از سلام نماز را ، از آن خللى نباشد . اما آنچه تلافى واجب كند آن بود كه « الحمد » فراموش كند ، و سورت خواند ، چون با يادش آيد ، « الحمد » بخواند ، و سورت با سر گيرد ، اگر به ركوع نرفته باشد . يا خواندن سورت فراموش كند ، و ركوع ناكرده با يادش آيد ، سورت بخواند ، و آنگه ركوع كند . و اگر تسبيح ركوع يا تسبيح سجود فراموش كند ، و سر با راست نكرده باشد ، تسبيح بگويد . و اگر شك كند در يك سجده ، يا در دو سجده ، و با يادش آيد پيش از آنكه ركوع كند ، يا از نماز باز گرد ، سجده كند . و اگر شك كند در ركوع ، و هنوز بر پاى باشد ، ركوع بكند . و اگر در ركوع با يادش آمده باشد كه كرده است ، همچنان بسجود رود بىآنكه از ركوع پشت با راست كند . و اگر شك كند در تشهد و هنوز نشسته باشد ، تشهد بخواند . اما آنچه جبران واجب كند به دو سجدهء سهو ، آنست كه چون يك سجده فراموش كند ، و با يادش نيايد ، تا آنگه كه ركوع كند ، آن را قضا كند بعد از آنكه سلام داده باشد ، و دو سجدهء سهو بكند . و همچنين بود اگر تشهد سهو كند ، پس از آنكه ركوع كرده باشد [ با ] يادش آيد . و اگر بر خيزد جايى كه ببايد نشستن ، يا بنشيند جايى كه بر بايد خاستن ، يا شك كند ميان چهار و پنج ، يا سلام دهد نه در موضع خود ، يا بنسيان سخن گويد ، بعد از آنكه سلام بداده باشد ، دو سجدهء سهو بكند . و درين دو سجده ، قرائت و ركوع نباشد ، بلكه در هر سجده بگويد : « باسم الله و بالله ، اللهم صل على محمد و آل محمد » ، و تشهدى سبك بر خواند ، و سلام بدهد . و دليل بر آنكه اين دو سجده بعد از سلام است ، نه پيش از سلام ، اجماع